=================================
🏛️ Το ιστορικό πλαίσιο της ανοικοδόμησης
Οι Φράγκοι βασιλείς (Λουζινιάν) είχαν υποτάξει την Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου. Όλοι οι μεγάλοι, μνημειακοί ναοί γοτθικού ρυθμού χτίζονταν από τους Δυτικούς ηγεμόνες ή τα μοναχικά τάγματα και προορίζονταν αποκλειστικά για τη Ρωμαιοκαθολική λατρεία.
Η διαχείριση από τους Ιωαννίτες: Καθώς η ευρύτερη περιοχή (που περιλάμβανε και τη Γερμασόγεια) αποτελούσε φέουδο των Ιωαννιτών Ιπποτών, το Τάγμα είχε την πλήρη πνευματική και διοικητική ευθύνη του ναού. Οι Ιωαννίτες δεν ήταν απλώς στρατιώτες, αλλά ένα θρησκευτικό/μοναχικό τάγμα της Καθολικής Εκκλησίας, που διέθετε δικούς του ιερείς και εφημέριους (chaplains) για να τελούν τις λειτουργίες. [1, 2] Η οικειοποίηση του ορθόδοξου χώρου: Ο λόγος που οι Ιωαννίτες έχτισαν τον γοτθικό ναό σε εκείνο το σημείο ήταν επειδή ο χώρος ήταν ήδη παγκοσμίως γνωστός ως το σημαντικότερο χριστιανικό προσκύνημα της περιοχής, καθώς εκεί βρίσκονταν οι τάφοι του Αγίου Τύχωνα και του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα. Οι Ιωαννίτες (που είχαν ως προστάτη τους τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή) έτρεφαν τεράστιο σεβασμό για τον Άγιο Ιωάννη τον Ελεήμονα. Έτσι, «οικειοποιήθηκαν» τον παλαιότερο κατεστραμμένο ορθόδοξο ναό, χτίζοντας από πάνω τον δικό τους σύγχρονο, γοτθικό ναό για τις δικές τους ανάγκες. [1, 2, 3, 4]Οι ντόπιοι Ορθόδοξοι Κύπριοι της Αμαθούντας δεν επιτρεπόταν να λειτουργούν σε αυτόν τον γοτθικό ναό· είχαν περιοριστεί σε μικρότερα, ταπεινά ξωκλήσια της περιοχής ή τελούσαν τις ακολουθίες τους υπό την αυστηρή εποπτεία των Λατίνων.
Η περίοδος αυτή (
Ιακώβου Α΄ Λουζινιάν) ήταν γεμάτη προσπάθειες ανασυγκρότησης του βασιλείου. Η ανοικοδόμηση της εκκλησίας του Αγίου Τύχωνα σε γοτθικό ρυθμό στα τέλη του 14ου αιώνα εντάσσεται σε αυτό το πλαίσιο, καθώς η περιοχή της Λεμεσού είχε υποστεί τεράστιες καταστροφές από τις επιδρομές των Γενουατών κατά τον πόλεμο του 1373–1374.
[1, 2]Παρόλο που η γη και η διοίκηση της περιοχής (Γερμασόγεια, Αμαθούντα) ανήκαν πλέον στους Ιωαννίτες Ιππότες, οι Λουζινιάν παρέμεναν οι ανώτατοι άρχοντες (βασιλείς) του νησιού. Η γοτθική αρχιτεκτονική που χρησιμοποιήθηκε για τον ναό ήταν η επίσημη τέχνη που έφεραν μαζί τους οι Φράγκοι και οι δυτικές μοναρχίες στην Κύπρο.
Τα ερείπια της εκκλησίας ήταν
Προσκυνηματικό σημείο για τους Κυπρίους. Οι Φράγκοι έχτισαν τον γοτθικό
ναό επειδή το σημείο ήταν η επίσημη επισκοπική έδρα και το κοιμητήριο του Αγίου Τύχωνα.
Όμως, η γνώση ότι εκεί είχε γεννηθεί και ταφεί ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμων
(ένας Άγιος-σύμβολο για τους Σταυροφόρους- Ιωαννίτες Ιππότες) ενίσχυσε
την απόφασή τους να τιμήσουν και να «λατινοποιήσουν» τον χώρο, καθώς το έβλεπαν σαν ένα μνημείο
παγκόσμιας χριστιανικής κληρονομιάς.
Οι Ιωαννίτες ιππότες είχαν αποκτήσει, κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας,
τεράστια δύναμη στην Κύπρο, όπως και τεράστια περιουσία. Είχαν υπό την
κατοχή τους πολλά χωριά, μεταξύ δε αυτών κι εκείνα που ανήκαν πιο πριν
στους Ναΐτες ιππότες και που τους παραχωρήθηκαν όταν το τάγμα των Ναϊτών διαλύθηκε.Οι κάτοικοι ήταν δουλοπάροικοι κι ασχολούνταν με τις καλλιέργειες, για λογαριασμό των Ιωαννιτών αφεντάδων:
Χωριά όπως το Αρμενοχώρι, το Κελάκι, η Γερμασόγεια και το
Μοναγρούλι.
Ο ντόπιος πληθυσμός βρισκόταν υπό καθεστώς σκληρής δουλείας
κι αποτελούσε την κατώτερη, κοινωνικά, τάξη.
Πηγές: https://www.polignosi.com/cgibin/hweb?-A=4797&-V=limmata
----------------------------------------
Ιστορίες για θησαυρούς
Πολλές είναι οι ιστορίες για τους κρυμμένους θησαυρούς των Ναϊτών αλλά και των Ιωαννιτών αλλά και για πειρατές.
Αφορμή για την
εισβολή τους στην Κύπρο απετέλεσε η συνεχιζόμενη πειρατεία που ανθούσε τότε
στην Ανατολική Μεσόγειο κατά των Μαμελούκων. Διενεργούσαν συχνά επιθέσεις Κύπριοι
πειρατές αλλά και δυτικοί, που συχνά χρησιμοποιούσαν ως ορμητήριό τους την
Κύπρο. Ο βασιλιάς της Κύπρου Ιανός (1398-1432) είτε δεν θέλησε είτε δεν μπόρεσε να
εμποδίσει τις επιδρομές, στις οποίες ήταν αναμεμειγμένοι και ευγενείς
και αξιωματούχοι του βασιλείου που πλούτιζαν από τα λάφυρα.
Στη
δεύτερη επιδρομή από τις Αλυκές ο στρατός των Μαμελούκων προχώρησε
δυτικά προς τη Λεμεσό καταστρέφοντας χωριά και την ύπαιθρο, ενώ ο στόλος
τους παρέπλεε κατα μήκος των ακτών. Ο στρατός του Ερίκου τους
ακολουθούσε κατά πόδας, αλλά οι σύμβουλοι του τον απέτρεψαν και πάλι να
δώσει μάχη. Το 1426 στη μεγάλη
μάχη της Χοιροκοιτίας ηττήθηκε από τους Μαμελούκους της
Αιγύπτου. Υπήρξε ολοκληρωτική ερήμωση της παραλιακής ζώνης της Λεμεσού και η
καταστροφή των κτημάτων των Ιωαννιτών Ιπποτών, πιθανότατα και του γοτθικού ναού
του Αγίου Τύχωνα.
Πηγές: https://stratistoria.wordpress.com/2024/05/12/the-battle-of-the-chirokitia-1426/
Τα ερείπια της εκκλησίας ήταν
Προσκυνηματικό σημείο για τους Κυπρίους.
