Ο ελληνιστικός ναός της Αφροδίτης
Αρχαίος ναός της Θεάς Αφροδίτης και του Άδωνη στην Αμαθούντα
Άσυλο
Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όλα τα μεγάλα ιερά θεωρούνταν παραδοσιακά άσυλα για όσους κατέφευγαν σε αυτά (ικέτες, κυνηγημένοι ή δούλοι). Το ιερό της Αφροδίτης στην Αμαθούντα λειτουργούσε ως τέτοιο ήδη από την Κλασική και την Ελληνιστική περίοδο. [1, 2]Η Ρωμαϊκή Επικύρωση (22 μ.Χ.): Κατά την ελληνιστική και πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο, πολλά ιερά άρχισαν να καταχρώνται το δικαίωμα της ασυλίας, προστατεύοντας κακοποιούς και εγκληματίες. Έτσι, το 22 μ.Χ., η Ρωμαϊκή Σύγκλητος (υπό τον Αυτοκράτορα Τιβέριο) εξέτασε τις διεκδικήσεις όλων των ιερών της αυτοκρατορίας. [1] Όπως μας παραδίδει ο Λατίνος ιστορικός Τάκιτος, το ιερό της Αμαθούντας ήταν ένα από τα μόλις τρία ιερά της Κύπρου (μαζί με της Παλαίπαφου και της Σαλαμίνας) που κατάφεραν να αποδείξουν την αρχαιότητα και τη σπουδαιότητά τους, με αποτέλεσμα η Σύγκλητος να του επαναβεβαιώσει επίσημα το δικαίωμα του ασύλου. [1, 2, 3]
Το 1900 όταν ένας διάσημος συγγραφέας της εποχής (Henry Rider Haggard) ανέβηκε στον λόφο και αναφέρει πως ήταν γεμάτο διάσπαρτες πέτρες και
καλλιέργειες σιτηρών, ο οποίος όμως κρύβει τεράστια ιστορία. Πρόσεξε μια ελληνική επιγραφή της ρωμαικής περιόδου.
Η επιγραφή που μνημενέυει μια ευεργεσία, βρίσκεται ακόμη εκεί χαραγμένη στην ανατολική πλευρά της ακρόπολης
της Αμαθούντας. Μνημονεύει ότι ο Καλλίνικος
χρηματοδότησε εξ ολοκλήρου με δικά του έξοδα («το
ανέγειρε αυτό με δικά του έξοδα») την κατασκευή μιας αψίδας και των σκαλοπατιών που οδηγούσαν προς τον Ναό
της Αφροδίτης στην κορυφή του λόφου.
Ο
Λούκιος Βιτέλλιος Καλλίνικος έζησε στην Αμαθούντα κατά την πρώιμη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορική περίοδο. Το
έργο έγινε (29 μ.Χ.) κατά το δέκατο έκτο έτος της εξουσίας (tribunicia potestas) του Ρωμαίου
Αυτοκράτορα Τιβέριου, περίοδο κατά την οποία
ανθύπατος (διοικητής) της Κύπρου ήταν ο Λούκιος
Αίλιος Πλάυτος Λάμια.
Ήταν ένας εύπορος τοπικός άρχοντας, πιθανότατα
απελεύθερος (πρώην δούλος που απελευθερώθηκε και απέκτησε τη ρωμαϊκή
υπηκοότητα), ο οποίος πήρε το ρωμαϊκό όνομα Λούκιος Βιτέλλιος από τον
Ρωμαίο πάτρονά του, διατηρώντας το ελληνικό του όνομα Καλλίνικος. [1, 2] Για να τιμήσει την πόλη του και να κερδίσει την
εύνοια των συμπολιτών του, χρησιμοποίησε την προσωπική του περιουσία για να
αναβαθμίσει την πρόσβαση στο πιο ιερό σημείο της πόλης, τον Ναό της Αφροδίτης.
Δανεισμός Μουσειοβαλίτσας -
Δ
4ος-5ος αιώνας
Ψάξε και βρες τον ναό με google maps
Πηγές:
Οδηγός Αμαθούντας, 1999, Πολιτιστικό Ίδρυμα Τραπέζης Κύπρου, Λευκωσία
.